Phrasal Verbs (Öbek Fiiller): get up, turn off, look after

Özetle

Öbek fiil (phrasal verb), bir fiile up, off, on, out gibi kısa bir kelime eklenerek kurulur: get up, turn off, look after. Bu ikili çoğu zaman tek bir Türkçe fiile karşılık gelir ve yeni bir anlam taşır.

Yapısı

Kurallar

• Öbek fiil = fiil + parçacık (particle): up, down, on, off, in, out, back, away. Anlam çoğu zaman iki kelimenin toplamı değildir: give up “vazgeçmek”, find out “öğrenmek, ortaya çıkarmak” demektir.
• Bazıları nesne almaz: get up (kalkmak), wake up (uyanmak), sit down (oturmak), come back (geri gelmek), go out (dışarı çıkmak).
• Ayrılabilen öbek fiillerde nesne isimse iki yere de gelebilir: Turn off the TV. = Turn the TV off. Örnekler: turn on / off, put on, take off, pick up, write down, fill in.
• Nesne bir zamirse (it, them, me, him, her) mutlaka araya girer: Turn it off. (Turn off it.), Pick me up. (Pick up me.)
• Ayrılamayan öbek fiillerde nesne her zaman sona gelir, zamir de olsa: look after him, look for it, get on the bus (look him after).
• Hangisinin ayrıldığını sözlük gösterir: turn something off yazıyorsa ayrılır, look after somebody yazıyorsa ayrılmaz.

Türkçede nasıl?

• Türkçede bu işler çoğu zaman tek fiille yapılır: “kalkmak” get up, “giymek” put on, “çıkarmak” take off, “pes etmek” give up. Bu yüzden ikinci kelimeyi (up, on, off) unutmak çok kolaydır; ikiliyi tek kelime gibi ezberle.
• Türkçede nesne fiilden önce gelir: “Onu kapat.” İngilizcede zamir fiil ile parçacığın arasına girer: Turn it off. Türkler zamiri sona koyup Turn off it. der; bu yanlıştır.
• Türkçedeki “bakmak” İngilizcede birkaç öbek fiile ayrılır: pencereye bakmak look at, çocuğa bakmak look after, anahtarı aramak look for. Parçacık değişince anlam tamamen değişir.
• “Işığı aç / kapat” derken İngilizcede open / close değil turn on / turn off kullanılır: Turn on the light. (Open the light.)

Örnek cümleler

• I get up at seven every day.
  Her gün yedide kalkarım.
• Can you turn off the lights?
  Işıkları kapatabilir misin?
• It's cold. Put your jacket on.
  Hava soğuk. Ceketini giy.
• Please take your shoes off.
  Lütfen ayakkabılarını çıkar.
• I'll pick you up at the station.
  Seni istasyondan alırım.
• I'm looking for the bus stop.
  Otobüs durağını arıyorum.
• Who looks after your kids?
  Çocuklarına kim bakıyor?
• Don't give up!
  Pes etme!

Sık yapılan hatalar

• ✗ Turn off it, please.✓ Turn it off, please.Nesne zamirse fiil ile parçacığın arasına girer.
• ✗ Pick up me at eight.✓ Pick me up at eight.me de bir zamirdir; pick ile up arasına girer.
• ✗ Can you look my bag after?✓ Can you look after my bag?look after ayrılamaz; nesne her zaman sona gelir.
• ✗ I'm looking my keys.✓ I'm looking for my keys.Bir şeyi aramak look for'dur; for düşmez.

Kendini dene

1. It's cold outside. Put your coat ___.

   Dışarısı soğuk. Paltonu giy.

   on · off · in

   Cevabı göster

   on — Giymek put on, çıkarmak take off'tur; burada giymek gerekiyor.

2. I can't find my keys. Can you help me look ___ them?

   Anahtarlarımı bulamıyorum. Onları aramama yardım eder misin?

   after · up · for

   Cevabı göster

   for — Kayıp bir şeyi aramak look for ile söylenir.

3. This is my new phone number. Please ___.

   Bu benim yeni telefon numaram. Lütfen onu not al.

   write down it · write it down · it write down

   Cevabı göster

   write it down — Nesne zamir (it) olduğu için write ile down arasına girer.

4. My mother looks ___ my kids when I'm at work.

   Ben işteyken çocuklarıma annem bakıyor.

   out · off · after

   Cevabı göster

   after — Birine bakmak, onunla ilgilenmek look after ile söylenir.

5. I'm tired. I'm going to sit ___ for a minute.

   Yorgunum. Bir dakika oturacağım.

   off · down · on

   Cevabı göster

   down — Oturmak sit down'dır; nesne almayan bir öbek fiildir.